దివ్యాంగులకు FASTag మినహాయింపు

FASTag మినహాయింపు (Exempted FASTag) అనేది భారత జాతీయ రహదారుల టోల్ ప్లాజాల వద్ద టోల్ రుసుము చెల్లించాల్సిన అవసరం లేని కొన్ని ప్రత్యేక వాహనాలకు వర్తించే ఒక విధానం. ఈ మినహాయింపు జాతీయ రహదారుల ఫీజు (ఫీజుల నిర్ధారణ మరియు వసూలు) నిబంధనలు, 2008లోని రూల్ 11 ప్రకారం అందించబడుతుంది మరియు తదుపరి సవరణలతో ఇది అమలులో ఉంది.

మినహాయింపు యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం:

ప్రభుత్వ పనితీరులో కీలక పాత్ర పోషించే అత్యున్నత స్థాయి అధికారులు, రక్షణ మరియు అత్యవసర సేవల్లోని వాహనాలు, మరియు కొన్ని ప్రత్యేక కేటగిరీల వాహనాలకు టోల్ ప్లాజాల వద్ద జాప్యం లేకుండా సులభంగా ప్రయాణించేలా చేయడం. దీనివల్ల వారి విధులు సక్రమంగా నిర్వహించబడతాయి.

మినహాయింపు పొందే వాహనాలు/వ్యక్తులు (వివరణాత్మకంగా):

1. రాజ్యాంగబద్ధమైన ఉన్నతాధికారులు మరియు ప్రముఖులు (Constitutional Authorities and Dignitaries):

   • భారత రాష్ట్రపతి (President of India)
   • భారత ఉపరాష్ట్రపతి (Vice-President of India)
   • భారత ప్రధాని (Prime Minister of India)
   • రాష్ట్రాల గవర్నర్లు (Governors of States)
   • భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (Chief Justice of India)
   • లోక్సభ స్పీకర్ (Speaker of the House of People)
   • కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రులు (Union Cabinet Ministers)
   • రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు (Chief Ministers of States)
   • సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు (Supreme Court Judges)
   • కేంద్ర రాష్ట్ర మంత్రులు (Ministers of State of the Union)
   • కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు (Lieutenant Governors of Union Territories)
   • ముఖ్యమంత్రులు (Chief Ministers)
   • త్రివిధ దళాల అధిపతులు (Chiefs of Staff) మరియు తత్సమాన హోదా కలిగిన వారు
   • రాష్ట్ర శాసన మండలి చైర్మన్లు (Chairmen of the Legislative Council of a State)
   • రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకర్లు (Speakers of the Legislative Assembly of a State)
   • హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు (Chief Justices of a High Court)
   • హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు (Judges of a High Court)
   • పార్లమెంటు సభ్యులు (MPలు - Members of Parliament) - వీరికి ఢిల్లీ మరియు వారి నియోజకవర్గం కోసం రెండు FASTagలు జారీ చేయబడతాయి.
   • ఆర్మీ కమాండర్లు మరియు ఇతర సేవల్లో సమాన హోదా కలిగిన వారు (Army Commanders and equivalent ranks)
   • రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు (Chief Secretaries to a State Government)
   • భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు (Secretaries to the Government of India)
   • కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్స్ కార్యదర్శి, హౌస్ ఆఫ్ పీపుల్ కార్యదర్శి.
   • రాష్ట్ర పర్యటనలో ఉన్న విదేశీ ప్రముఖులు (Foreign Dignitaries on State Visit).
   • శాసన సభ సభ్యులు (MLAలు - Members of Legislative Assembly) మరియు శాసన మండలి సభ్యులు (MLCలు - Members of Legislative Council) - వీరికి వారి రాష్ట్రం కోసం ఒక FASTag జారీ చేయబడుతుంది.

2. అత్యవసర సేవల వాహనాలు:

   • అంబులెన్సులు (Ambulances)
   • అగ్నిమాపక వాహనాలు (Fire-fighting vehicles)
   • శవపేటిక వాహనాలు (Funeral Vans)

3. రక్షణ శాఖ వాహనాలు:

   • భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన వాహనాలు, వీటిలో భారత టోల్ (ఆర్మీ మరియు ఎయిర్ ఫోర్స్) చట్టం, 1901 మరియు దాని నియమాల ప్రకారం మినహాయింపు పొందేవి. నావికాదళానికి కూడా ఇది వర్తిస్తుంది.
   • యూనిఫాంలో ఉన్న కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర సాయుధ దళాలు, పారామిలిటరీ దళాలు మరియు పోలీసులు. (గమనిక: ఇది అధికారిక విధులకు మాత్రమే. వ్యక్తిగత వాహనాలకు వర్తించదు.)

4. ప్రభుత్వ మరియు అధికారిక విధులకు ఉపయోగించే వాహనాలు:

   • జాతీయ రహదారుల సంస్థ (NHAI) లేదా ఏదైనా ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థలు జాతీయ రహదారుల తనిఖీ, సర్వే, నిర్మాణం, నిర్వహణ మరియు ఆపరేషన్ కోసం ఉపయోగించే వాహనాలు.
   • ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు (Executive Magistrates) అధికారిక విధులకు ఉపయోగించే వాహనాలు.

5. శారీరక వికలాంగుల కోసం ప్రత్యేకంగా తయారు చేయబడిన వాహనాలు:

   • శారీరక వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తుల ఉపయోగం కోసం ప్రత్యేకంగా మార్పులు చేయబడిన (Mechanical Vehicles Designed for use by persons suffering from physical disability) వాహనాలు.

6. విశిష్ట పురస్కార గ్రహీతలు:

   • పరమ వీర చక్ర (Param Vir Chakra), అశోక చక్ర (Ashok Chakra), మహా వీర చక్ర (Maha Vir Chakra), కీర్తి చక్ర (Kirti Chakra), వీర చక్ర (Vir Chakra) మరియు శౌర్య చక్ర (Shaurya Chakra) అవార్డులు పొందిన వ్యక్తులు. వీరు తమ గుర్తింపు కార్డును చూపినప్పుడు మినహాయింపు పొందుతారు.

మినహాయింపు FASTag యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు:

• టోల్ రుసుము లేదు: ఈ వాహనాలు టోల్ రుసుము చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఉచితంగా జారీ: మినహాయింపు పొందే వాహనాలకు FASTag ఉచితంగా జారీ చేయబడుతుంది.
• తప్పనిసరి ప్రదర్శన: టోల్ చెల్లించనవసరం లేకపోయినా, ఈ వాహనాలు తప్పనిసరిగా తమ వాహనంపై "ఎక్సెంప్టెడ్ FASTag"ను అతికించి ఉండాలి. ఇది టోల్ ప్లాజా వద్ద ట్రాఫిక్ సులభంగా కదలడానికి మరియు రికార్డుల నిర్వహణకు అవసరం. ఈ ట్యాగ్ ద్వారా వాహనం మినహాయింపు కేటగిరీకి చెందినదని సిస్టమ్ గుర్తిస్తుంది.
• చెల్లుబాటు (Validity):
  • ప్రభుత్వ వాహనాలకు: 5 సంవత్సరాలు.
  • ప్రైవేట్ వాహనాలకు: 1 సంవత్సరం.
  • MLAలు, MPలు, MLCలకు: వారి పార్లమెంటరీ/శాసనసభ పదవీకాలం ముగిసే వరకు.

మినహాయింపు FASTag కోసం ఎలా దరఖాస్తు చేయాలి?

మినహాయింపు FASTag కోసం దరఖాస్తు ప్రక్రియ సాధారణంగా NHAI లేదా అధీకృత బ్యాంకుల ద్వారా జరుగుతుంది. ఇక్కడ సాధారణ దశలు ఉన్నాయి:

1. అధికారిక పోర్టల్ సందర్శన: ఇండియన్ హైవేస్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (IHMCL) లేదా NHAI యొక్క అధికారిక FASTag వెబ్సైట్ను సందర్శించండి.
2. అప్లికేషన్ ఫారం: మినహాయింపు FASTag కోసం దరఖాస్తు ఫారమ్‌ను డౌన్లోడ్ చేసి నింపండి.
3. అవసరమైన పత్రాలు: కింది పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోండి:
   • వాహనం రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (RC).
   • దరఖాస్తుదారు గుర్తింపు రుజువు (ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్).
   • చిరునామా రుజువు.
   • మినహాయింపు రుజువు (Proof of Exemption): ఇది అత్యంత ముఖ్యమైనది. మీరు ఏ కేటగిరీ కింద మినహాయింపు పొందుతున్నారో దానిని ధృవీకరించే అధికారిక పత్రం (ఉదాహరణకు, అధికారిక గుర్తింపు కార్డు, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, నియామక పత్రం, వికలాంగుల సర్టిఫికేట్ మొదలైనవి).
   • పాస్పోర్ట్ సైజు ఫోటో.
4. సమర్పణ: నింపిన ఫారమ్ మరియు అవసరమైన పత్రాలను ఆన్లైన్లో అప్లోడ్ చేయండి లేదా నిర్దేశించిన NHAI కార్యాలయం/బ్యాంకులో సమర్పించండి.
5. ధృవీకరణ మరియు జారీ: దరఖాస్తు ధృవీకరించబడిన తర్వాత, మీకు మినహాయింపు FASTag జారీ చేయబడుతుంది.

ముఖ్యమైన గమనికలు:

• మినహాయింపు కేవలం అధికారిక లేదా నిర్దిష్ట ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఒక సైనిక అధికారి తన వ్యక్తిగత పనుల కోసం తన ప్రైవేట్ వాహనాన్ని ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు టోల్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
• మీరు మినహాయింపు కేటగిరీలో ఉన్నప్పటికీ, మీ FASTag సక్రమంగా పనిచేస్తుందని మరియు అది మీ వాహనంపై సరిగ్గా అతికించబడిందని నిర్ధారించుకోండి. టోల్ ప్లాజా వద్ద RFID రీడర్ మీ ట్యాగ్ను స్కాన్ చేయలేకపోతే, సమస్యలు తలెత్తవచ్చు.
• ఈ మినహాయింపులు 'నేషనల్ హైవేస్ ఫీజు (ఫీజుల నిర్ధారణ మరియు వసూలు) నియమాలు, 2008'కు లోబడి ఉంటాయి. ఎప్పటికప్పుడు ఈ నిబంధనలలో మార్పులు సంభవించవచ్చు, కాబట్టి తాజా సమాచారం కోసం NHAI అధికారిక వెబ్సైట్ను సందర్శించడం మంచిది.

FASTag మినహాయింపు విధానం, టోల్ ప్లాజాల వద్ద ముఖ్యమైన వ్యక్తులు మరియు అత్యవసర సేవల వాహనాలు నిలబడకుండా, ప్రయాణాన్ని సులభతరం చేయడానికి దోహదపడుతుంది.

వెబ్సైట్      : https://exemptedfastag.nhai.org/

• అప్లికెంట్ మాన్యువల్ కొరకు ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
• SOP కొరకు ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
• దరఖాస్తు ఫారం కొరకు ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
• మినహాయింపు పొందే వాహనాలు/వ్యక్తుల యొక్క జాబితా కొరకు ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి. 
• FASTag పై అవగాహన కొరకు ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.