Low Vision (లో-విజన్)

భారత ప్రభుత్వ వికలాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD Act), 2016 ప్రకారం 'లో-విజన్' (Low Vision) అనేది అంధత్వం కంటే భిన్నమైనది. ఇది పూర్తిగా చూపు కోల్పోవడం కాదు, కానీ సాధారణ కళ్లద్దాలు లేదా చికిత్సతో కూడా సరిచేయలేని పరిమిత దృష్టిని కలిగి ఉండటం.

దీనికి సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం ఇక్కడ ఉంది:

1. లో-విజన్: ప్రధాన లక్షణాలు (RPwD Act, 2016 ప్రకారం)

ఒక వ్యక్తిని లో-విజన్ బాధితుడిగా పరిగణించాలంటే కింది ప్రమాణాలు ఉండాలి:

• దృష్టి తీక్షణత (Visual Acuity): ఉత్తమమైన కంటిలో గరిష్ట చికిత్స తర్వాత కూడా చూపు $6/18$ కంటే తక్కువగా ఉండటం మరియు $3/60$ (లేదా $10/200$ Snellen) వరకు ఉండటం.
• దృష్టి క్షేత్రం (Field of Vision): కంటి చూపు కోణం $40$ డిగ్రీల కంటే తక్కువగా ఉండి, $10$ డిగ్రీల వరకు పరిమితం కావడం.
  
• పనితీరు: ఈ వ్యక్తులు దృష్టిని ఉపయోగించి పనులు చేయగలరు, కానీ వారికి ప్రత్యేక సహాయక పరికరాలు (Magnifiers) అవసరమవుతాయి.

2. చికిత్స మరియు మేనేజ్మెంట్

లో-విజన్ ఉన్నవారికి చూపును మెరుగుపరచడానికి లేదా ఉన్న చూపును సమర్థవంతంగా వాడుకోవడానికి కింది పద్ధతులు పాటిస్తారు:

• సహాయక పరికరాలు (Optical Aids): మాగ్నిఫైయింగ్ లెన్సులు, టెలిస్కోపిక్ లెన్సులు, స్పెషల్ ప్రిజం స్పెక్టాకిల్స్.
• డిజిటల్ ఎయిడ్స్: వీడియో మాగ్నిఫైయర్స్, స్క్రీన్ ఎన్లార్జర్ సాఫ్ట్‌వేర్లు (ZoomText), స్మార్ట్‌ఫోన్లలోని 'టాక్ బ్యాక్' ఫీచర్లు.
  
• పర్యావరణ సర్దుబాటు: ఇంట్లో లేదా ఆఫీసులో వెలుతురును పెంచడం, పెద్ద అక్షరాలతో ఉన్న పుస్తకాలు (Large Print) వాడటం.

3. విద్యా విధానం మరియు వృత్తి శిక్షణ

• సమగ్ర విద్య: సాధారణ పాఠశాలల్లోనే ముందు వరుసలో కూర్చోవడం, పెద్ద అక్షరాల పాఠ్యపుస్తకాలు, అదనపు పరీక్ష సమయం వంటి వెసులుబాటు.
• వృత్తి శిక్షణ: కంప్యూటర్ అప్లికేషన్స్, డేటా ఎంట్రీ, సేల్స్, మరియు టీచింగ్ వంటి రంగాల్లో ప్రత్యేక శిక్షణ.
  
• నైపుణ్యాభివృద్ధి: సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా నిర్వహించబడే 'Skill Council for PwD' కింద ఉచిత శిక్షణ.

4. ప్రభుత్వం అందించే సేవలు & రిజర్వేషన్లు

• ఉద్యోగ రిజర్వేషన్: ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో లో-విజన్ మరియు అంధత్వం ఉన్నవారికి కలిపి 1% రిజర్వేషన్ ఉంటుంది.
• రవాణా సౌకర్యాలు: బస్సు మరియు రైలు ప్రయాణాల్లో కన్సెషన్ (చూపు 40% కంటే తక్కువ ఉన్నట్లు ధృవీకరణ ఉంటే).
  
• ఆర్థిక సహాయం: స్వయం ఉపాధి కోసం NHFDC (National Handicapped Finance and Development Corporation) ద్వారా తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు.

5. కీలక సంస్థలు, వెబ్‌సైట్లు మరియు ఫోన్ నంబర్లు

సంస్థ రకం	సంస్థ పేరు	వెబ్‌సైట్ / లింక్	ఫోన్ నంబర్
జాతీయ సంస్థ	NIEPVD (Dehradun)	niepvd.nic.in	0135-2734462
కేంద్ర విభాగం	DEPwD (Delhi)	disabilityaffairs.gov.in	011-24365019
రీజనల్ సెంటర్	Composite Regional Centre (Nellore)	crcnellore.nic.in	0861-2317515
రాష్ట్ర శాఖ (AP)	వికలాంగుల సంక్షేమ శాఖ (AP)	apdascw.ap.gov.in	08645-246615
రాష్ట్ర శాఖ (TG)	వికలాంగుల సంక్షేమ శాఖ (TG)	wdcw.tg.nic.in	040-23391051

6. ప్రముఖ ప్రైవేట్ మరియు స్వచ్ఛంద థెరపీ సెంటర్లు

సంస్థ పేరు	నగరం/రాష్ట్రం	వెబ్‌సైట్	ఫోన్ నంబర్
LV Prasad Eye Institute	హైదరాబాద్	lvpei.org	040-68102020
Aravind Eye Care	మధురై/కోయంబత్తూర్	aravind.org	0452-4356100
Sankara Nethralaya	చెన్నై	sankaranethralaya.org	044-42271500
Pushpagiri Vitreo-Retina Institute	హైదరాబాద్	pvri.org	040-23460881
National Association for the Blind (NAB)	ఢిల్లీ/ముంబై	nabdelhi.in	011-26102944

7. అత్యవసర హెల్ప్ లైన్ నంబర్స్

• జాతీయ వికలాంగుల హెల్ప్ లైన్: 14456

• ఐవే (Eyeway - దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం): 1800-53-20469

• UDID కార్డు సహాయం: 1800-11-4456

Blindness (బ్లైండ్నెస్)

 భారత ప్రభుత్వ వికలాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD Act), 2016 అంధత్వాన్ని కేవలం ఒక శారీరక లోపంగా కాకుండా, ఒక వ్యక్తి హక్కుల కోణంలో చూస్తుంది. ఈ చట్టం ప్రకారం అంధత్వానికి (Blindness) సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం ఇక్కడ ఉంది:

1. అంధత్వం: ప్రధాన లక్షణాలు (RPwD Act, 2016 ప్రకారం)

ఈ చట్టం ప్రకారం, కింది లక్షణాలు ఉన్నవారిని 'అంధులు'గా పరిగణిస్తారు:

• పూర్తిగా చూపు లేకపోవడం: రెండు కళ్ళలో వెలుతురును కూడా గుర్తించలేని స్థితి.

• పరిమిత దృష్టి (Visual Acuity): ఉత్తమమైన కంటిలో అద్దాలు వాడిన తర్వాత కూడా చూపు $3/60$ లేదా $10/200$ (Snellen Chart) కంటే తక్కువగా ఉండటం.

• దృష్టి క్షేత్రం (Field of Vision): కంటి చూపు కోణం $10$ డిగ్రీల కంటే తక్కువకు పరిమితం కావడం.

2. చికిత్స మరియు మేనేజ్మెంట్

అంధత్వం రకాన్ని బట్టి చికిత్స ఉంటుంది:

• వైద్య చికిత్స: క్యాటరాక్ట్ (శుక్లాలు), గ్లాకోమా వంటి వ్యాధులకు సర్జరీ లేదా మందుల ద్వారా చికిత్స.

• రిహాబిలిటేషన్ (పునరావాసం): చూపు తిరిగి రాని పక్షంలో, మిగిలిన ఇంద్రియాలను (వినికిడి, స్పర్శ) ఉపయోగించుకునేలా శిక్షణ ఇవ్వడం.

• సహాయక పరికరాలు: వైట్ కేన్ (తెల్ల కర్ర), బ్రెయిలీ లిపి, టాకింగ్ వాచీలు, స్క్రీన్ రీడింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ (NVDA, JAWS) వంటివి.

3. విద్యా విధానం మరియు వృత్తి శిక్షణ

• సమగ్ర విద్య (Inclusive Education): సాధారణ పాఠశాలల్లోనే అంధ విద్యార్థులకు ప్రత్యేక వసతులతో విద్యను అందించడం.

• ఉచిత విద్య: 6 నుండి 18 ఏళ్ల వయస్సు గల వికలాంగ పిల్లలకు ఉచిత విద్య పొందే హక్కు ఉంది.

• బ్రెయిలీ పుస్తకాలు: ప్రభుత్వం మరియు స్వచ్ఛంద సంస్థల ద్వారా ఉచితంగా బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాల సరఫరా.

• వృత్తి శిక్షణ: కంప్యూటర్ ఆపరేటింగ్, కాల్ సెంటర్ మేనేజ్మెంట్, హ్యాండీక్రాఫ్ట్స్ మరియు టీచింగ్ వంటి రంగాలలో ప్రత్యేక శిక్షణ.

4. ప్రభుత్వం అందించే సేవలు & రిజర్వేషన్లు

• ఉద్యోగ రిజర్వేషన్: ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 1% రిజర్వేషన్ కేవలం అంధులు/దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి కేటాయించబడింది (మొత్తం 4%లో).

• UDID కార్డు: దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందేలా యూనివర్సల్ డిసెబిలిటీ ఐడి కార్డు జారీ.

• రవాణా రాయితీ: ఆర్టీసీ బస్సులు మరియు రైల్వే ప్రయాణాల్లో భారీ రాయితీ లేదా ఉచిత ప్రయాణం.

• ఉపకార వేతనాలు: పాఠశాల స్థాయి నుండి ఉన్నత విద్య వరకు ప్రత్యేక స్కాలర్‌షిప్‌లు.

5. కీలక సంస్థలు & హెల్ప్ లైన్ నంబర్లు

జాతీయ మరియు ప్రభుత్వ సంస్థలు

సంస్థ పేరు	వెబ్‌సైట్ లింక్	ఫోన్ నంబర్ / హెల్ప్‌లైన్
NIEPVD (Dehradun)	niepvd.nic.in	+91-135-2734462
National Association for the Blind (NAB)	nabindia.info	+91-22-24935370

తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ శాఖలు

• ఆంధ్రప్రదేశ్ (VWDW Department): apdascw.ap.gov.in | ఫోన్: 08645-246615

• తెలంగాణ (WCD&SC): wdcw.tg.nic.in | ఫోన్: 040-23391051

6. అత్యవసర హెల్ప్ లైన్ నంబర్లు:

• జాతీయ వికలాంగుల హెల్ప్ లైన్: 14456

• ఐవే (Eyeway - అంధుల కోసం ప్రత్యేక హెల్ప్ లైన్): 1800-53-20469

7. ప్రముఖ ప్రైవేట్ మరియు స్వచ్ఛంద (NGO) సంస్థలు

సంస్థ పేరు	వెబ్‌సైట్ లింక్	ఫోన్ నంబర్
LV Prasad Eye Institute (హైదరాబాద్)	lvpei.org	040-68102020 / 040-30612345
Devnar Foundation for the Blind	devnarfoundation.com	+91-40-27763100
Sankar Foundation (విశాఖపట్నం)	sankarfoundation.org	0891-2706564
Sankara Nethralaya (చెన్నై)	sankaranethralaya.org	044-42271500
Eyeway (హెల్ప్‌లైన్ & సమాచారం)	eyeway.org	1800-53-20469
Blind People's Association (BPA)	bpaindia.org	+91-79-26303352