Disha - Early Intervention & School Readiness

 

దిశ (ముందస్తు చర్య మరియు పాఠశాల సంసిద్ధత) పథకం

పథకం వివరాలు

• ఇది వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం ముందస్తు జోక్యం (Early Intervention) మరియు పాఠశాల సంసిద్ధతను పెంపొందించే పథకం.
• 0-10 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు గల పిల్లలు ఈ పథకానికి అర్హులు.
  
• పిల్లలకు వివిధ థెరపీలు, శిక్షణలు మరియు వారి కుటుంబ సభ్యులకు అవసరమైన సహాయాన్ని అందిస్తుంది.
• దివ్యాంగుల (PwD) కోసం రోజుకు కనీసం 4 గంటల పాటు డే-కేర్ సౌకర్యం కల్పిస్తుంది.
  
• ఒక బ్యాచ్ పరిమాణం: 20 మంది దివ్యాంగులు.
  
• రిజిస్టర్డ్ ఆర్గనైజేషన్ (RO) తప్పనిసరిగా పేదరిక రేఖకు దిగువన ఉన్నవారు (LIG/BPL) మరియు ఎగువన ఉన్నవారి (Above LIG) మధ్య 1:1 నిష్పత్తిని పాటించాలి.

    నేషనల్ ట్రస్ట్ యాక్ట్ కిందకు వచ్చే 0-10 ఏళ్ల లోపు దివ్యాంగుల కోసం 'దిశ కేంద్రాలను' ఏర్పాటు చేయడం ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

I. డే కేర్ (Day Care):

1. ఉదయం 8 నుండి సాయంత్రం 6 గంటల మధ్య కనీసం 4 గంటల పాటు డే-కేర్ నిర్వహించాలి.
2. నెలకు కనీసం 21 రోజులు కేంద్రం పనిచేయాలి. నిధులు పొందాలంటే ఒక విద్యార్థి నెలకు కనీసం 15 రోజులు హాజరు కావాలి.
3. ఒక కేంద్రంలో గరిష్టంగా 26 మంది (20 + 30% అదనంగా) పిల్లలను చేర్చుకోవచ్చు. అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఉంటే కొత్త కేంద్రం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.

II. నిష్పత్తి మరియు ఫీజు:

• LIG/BPL కేటగిరీ పిల్లలకు మరియు పైన ఉన్నవారికి 1:1 నిష్పత్తి ఉండాలి. LIG పైన ఉన్నవారి నుండి RO నేరుగా ఫీజు వసూలు చేయవచ్చు.

సిబ్బంది అవసరాలు (Staffing)

కేంద్రంలో కింది సిబ్బంది ఉండటం తప్పనిసరి:

1. స్పెషల్ ఎడ్యుకేటర్ / ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్ థెరపిస్ట్: 1 సభ్యుడు (ప్రతిరోజూ)
2. ఫిజియోథెరపిస్ట్ లేదా ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్: 1 సభ్యుడు (వారానికి 3 రోజులు)
3. కౌన్సెలర్: 1 సభ్యుడు (వారానికి 3 రోజులు)
4. కేర్ గివర్ (Caregiver): 1 సభ్యుడు (ప్రతిరోజూ)
5. ఆయా (Aya): 1 సభ్యుడు (ప్రతిరోజూ)
   

• వీరితో పాటు ఫిజికల్ ట్రైనర్ మరియు స్పీచ్ థెరపిస్ట్ ఉండటం అదనపు ప్రయోజనం.

మౌలిక సదుపాయాలు (Infrastructure)

• వైద్య/అంచనా గది (Therapeutic aids తో కూడినది).
• ఒక యాక్టివిటీ రూమ్ (Activity room).
• ఒక రిక్రియేషన్ రూమ్ (Recreation room).
• కంప్యూటర్, స్కానర్ మరియు ఇంటర్నెట్ సౌకర్యం.

నిధుల సరళి (Funding Pattern)

క్రమసంఖ్య	నిధుల విభాగం	మొత్తం (INR)	ఫ్రీక్వెన్సీ
1	సెటప్ ఖర్చు (Setup Cost)	1,55,000/-	ఒకేసారి
2	జీవనోపాధి ఖర్చు (Sustenance)	4,500/- (ఒక్కో విద్యార్థికి)	మొదటి 3 నెలలు
3	నెలవారీ పునరావృత ఖర్చు	4,500/- (ఒక్కో BPL విద్యార్థికి)	ప్రతి నెల

రవాణా సౌకర్యం ఉపయోగిస్తే అదనంగా రూ. 1000/- ప్రతి నెల చెల్లిస్తారు.

అర్హత ప్రమాణాలు

సంస్థలకు (ROs):

1. నేషనల్ ట్రస్ట్‌లో నమోదై ఉండాలి.
2. PwD యాక్ట్ 1995 కింద చెల్లుబాటు అయ్యే రిజిస్ట్రేషన్ ఉండాలి.
3. దివ్యాంగులతో పనిచేసిన కనీసం 2 ఏళ్ల అనుభవం ఉండాలి.
4. బ్లాక్ లిస్ట్‌లో ఉండకూడదు.

పిల్లలకు (PwDs):

1. వయస్సు 0-10 ఏళ్లు.
2. ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మానసిక వైకల్యం లేదా బహుళ వైకల్యాలు కలిగి ఉండాలి.
3. 'సమర్థ్' (Samarth) పథకంలో నమోదై ఉండకూడదు.

నమోదు ప్రక్రియ (Enrolment Process)

సంస్థల కోసం:

• నేషనల్ ట్రస్ట్ పోర్టల్‌లో ఆన్‌లైన్ దరఖాస్తు నింపి, రూ. 1000/- ఫీజు చెల్లించాలి.
• పత్రాలను సమర్పించిన తర్వాత భౌతిక తనిఖీ (Physical Verification) జరుగుతుంది.
• అన్నీ సరిగ్గా ఉంటే 'స్కీమ్ ఐడి' కేటాయించబడుతుంది.

పిల్లల కోసం:

1. కేంద్రంలో అసెస్‌మెంట్ టెస్ట్ చేస్తారు.
2. పిల్లవాడు సాధారణ పాఠశాలకు వెళ్లగలరా లేదా అనేది నిర్ణయిస్తారు.
3. అవసరమైన పత్రాలు: పుట్టిన తేదీ సర్టిఫికేట్, వైకల్యం సర్టిఫికేట్, ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రం (BPL/LIG కోసం), ఐడి ప్రూఫ్ మరియు నివాస ధృవీకరణ పత్రం.
4. నమోదు పూర్తయ్యాక ఎన్‌రోల్‌మెంట్ ఐడి మరియు స్టార్టర్ కిట్ ఇస్తారు.
5. పిల్లలకు నిరామయ (Niramaya) ఆరోగ్య బీమా పథకం గురించి అవగాహన కల్పిస్తారు.