PwD Act 2016 - నేరాలు అపరాధ రుసుములు - ( సెక్షన్ 89-95 )

చట్టం యొక్క నిబంధనలు లేదా దాని క్రింద రూపొందించబడిన నియమాలు లేదా నిబంధనల ఉల్లంఘనకు విధించబడే శిక్షలు

89. ఈ చట్టంలోని నిబంధనలను గానీ, లేదా దీని కింద రూపొందించబడిన ఏదేని నియమాన్ని (Rule) గానీ ఉల్లంఘించే ఏ వ్యక్తి అయినా:

• మొదటిసారి ఉల్లంఘనకు: పది వేల రూపాయల వరకు పొడిగించదగిన (గరిష్టంగా ₹10,000) జరిమానాతో శిక్షించబడతారు.

• ఆ తర్వాత జరిగే ప్రతి ఉల్లంఘనకు: యాభై వేల రూపాయలకు తగ్గకుండా, ఐదు లక్షల రూపాయల వరకు పొడిగించదగిన (కనీసం ₹50,000 నుండి గరిష్టంగా ₹5,000,000 వరకు) జరిమానాతో శిక్షించబడతారు.

కంపెనీల ద్వారా జరిగే నేరాలు

90. (1) ఈ చట్టం పరిధిలోని ఒక నేరం ఏదైనా కంపెనీ ద్వారా కమిట్ చేయబడినప్పుడు (జరిగినప్పుడు), ఆ నేరం జరిగిన సమయంలో కంపెనీ వ్యాపార నిర్వహణకు బాధ్యత వహిస్తూ, ఆ కంపెనీకి ఇన్‌ఛార్జ్‌గా ఉన్న ప్రతి వ్యక్తితో పాటు, సదరు కంపెనీ కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లుగా భావించబడుతుంది. అంతేకాకుండా, వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి మరియు తదనుగుణంగా శిక్షించడానికి వారు అర్హులవుతారు:

అయితే: ఈ ఉప-సెక్షన్‌లో పేర్కొన్నదేదీ సదరు వ్యక్తికి ఈ చట్టంలో నిర్దేశించిన శిక్షకు అర్హుడిని చేయదు, ఎప్పుడు అంటే—ఆ నేరం తన ప్రమేయం/జ్ఞానం లేకుండా జరిగిందని లేదా ఆ నేరం జరగకుండా నిరోధించడానికి తాను తగిన జాగ్రత్తలు (All due diligence) తీసుకున్నానని అతను నిరూపించుకున్నట్లయితే, అతనికి శిక్ష విధించబడదు.

(2) ఉప-సెక్షన్ (1) లో ఏమి ఉన్నప్పటికీ, ఈ చట్టం పరిధిలోని ఒక నేరం కంపెనీ ద్వారా జరిగినప్పుడు మరియు ఆ నేరం కంపెనీ యొక్క ఏ డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి యొక్క సమ్మతితో (Consent), కుమ్మక్కు కావడం వల్ల (Connivance) లేదా వారి నిర్లక్ష్యం (Neglect) వల్ల జరిగిందని నిరూపితమైతే—సదరు డైరెక్టర్, మేనేజర్, సెక్రటరీ లేదా ఇతర అధికారి కూడా ఆ నేరానికి పాల్పడినట్లుగా భావించబడతారు. అలాగే, వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి మరియు తదనుగుణంగా శిక్షించడానికి వారు అర్హులవుతారు.

వివరణ (Explanation).— ఈ సెక్షన్ ప్రయోజనాల కొరకు,—

• (a) “కంపెనీ” (company) అనగా కార్పొరేట్ సంస్థ (Body Corporate) అని అర్థం, మరియు ఇందులో ఒక భాగస్వామ్య సంస్థ (Firm) లేదా ఇతర వ్యక్తుల సంఘం (Association of individuals) కూడా భాగమవుతాయి.

• (b) “డైరెక్టర్” (director) అనగా, ఒక భాగస్వామ్య సంస్థకు (Firm) సంబంధించి, ఆ సంస్థలోని భాగస్వామి (Partner) అని అర్థం.

బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యాలు (కనీసం 40% వైకల్యం) ఉన్న వ్యక్తుల కోసం ఉద్దేశించిన ఎటువంటి ప్రయోజనాన్నైనా మోసపూరితంగా పొందినందుకు విధించే శిక్ష

91. ఎవరైనా సరే, బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యాలు (కనీసం 40% అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యం) ఉన్న వ్యక్తుల కోసం ఉద్దేశించిన ఏదైనా ప్రయోజనాన్ని మోసపూరితంగా పొందినా లేదా పొందడానికి ప్రయత్నించినా, వారికి రెండు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించదగిన జైలు శిక్ష లేదా ఒక లక్ష రూపాయల వరకు విధించదగిన జరిమానా, లేదా ఈ రెండూ కలిపి శిక్షగా విధించబడతాయి.

దౌర్జన్యాలు లేదా అత్యాచారాల నేరాలకు విధించబడే శిక్షలు

92. ఎవరైనా వ్యక్తి,—

(a) బహిరంగంగా ప్రజలు చూసే ఏ ప్రదేశంలోనైనా, వైకల్యం ఉన్న ఒక వ్యక్తిని అవమానించాలనే ఉద్దేశంతో కావాలని దూషించినా లేదా భయభ్రాంతులకు గురిచేసినా;

(b) వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తిని అవమానించాలనే ఉద్దేశంతో అతనిపై దాడి చేసినా లేదా బలాన్ని ప్రయోగించినా, లేదా వైకల్యం ఉన్న ఒక మహిళ యొక్క మానభంగానికి ఒడిగట్టినా (ఆమె శీలానికి భంగం కలిగించినా);

(c) వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తి యొక్క సంరక్షణ లేదా నియంత్రణ బాధ్యతలను కలిగి ఉండి కూడా, కావాలనే లేదా తెలిసి తెలిసి ఆ వ్యక్తికి ఆహారం లేదా పానీయాలు (తాగునీరు/ద్రవపదార్థాలు) ఇవ్వకుండా నిరాకరించినా;

(d) వైకల్యం ఉన్న ఒకChild (పిల్లవాడు/పిల్ల) లేదా మహిళ యొక్క ఇష్టాన్ని లేదా నిర్ణయాన్ని శాసించగల (ఆధిపత్యం చలాయించగల) స్థితిలో ఉండి, ఆ హోదాను ఉపయోగించుకుని ఆమెను లైంగికంగా దోపిడీ చేసినా;

(e) వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ఏ అవయవానికైనా, ఇంద్రియాలకైనా (చూపు, వినికిడి మొదలైనవి) లేదా వారు ఉపయోగించే ఏదైనా సహాయక పరికరానికైనా (Supportive device) కావాలనే గాయం చేసినా, నష్టం కలిగించినా లేదా దాని వినియోగానికి ఆటంకం కలిగించినా;

(f) వైకల్యం ఉన్న ఒక మహిళ యొక్క స్పష్టమైన సమ్మతి (Express consent) లేకుండా, ఆమె గర్భస్రావానికి (Termination of pregnancy) దారితీసే లేదా దారితీసే అవకాశం ఉన్న ఎటువంటి వైద్య ప్రక్రియలనైనా నిర్వహించినా, జరిపించినా లేదా నిర్దేశించినా;

మినహాయింపు: తీవ్రమైన వైకల్యం ఉన్న సందర్భాలలో, ఒక గుర్తింపు పొందిన వైద్యుని (Registered Medical Practitioner) అభిప్రాయం ప్రకారం మరియు వైకల్యం ఉన్న ఆ మహిళ యొక్క సంరక్షకుడి (Guardian) సమ్మతితో గర్భస్రావం కొరకు వైద్య ప్రక్రియను నిర్వహించినట్లయితే ఈ నిబంధన వర్తించదు;

అలాంటి పనులు చేసిన వారికి ఆరు నెలల కంటే తక్కువ కాకుండా, ఐదు సంవత్సరాల వరకు పొడిగించదగిన జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధించబడుతుంది.

సమాచారం ఇవ్వనందుకు విధించే శిక్ష

93. ఈ చట్టం కింద లేదా దీని ప్రకారం జారీ చేయబడిన ఏదేని ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశం ప్రకారం—ఏదైనా పుస్తకం, ఖాతా (అకౌంట్) లేదా ఇతర పత్రాలను సమర్పించాల్సిన లేదా ఏదైనా నివేదిక, సమాచారం లేదా వివరాలను అందించాల్సిన బాధ్యత కలిగి ఉండి కూడా వాటిని సమర్పించడంలో వైఫల్యం చెందిన ఎవరైనా, లేదా ఈ చట్ట నిబంధనలు లేదా ఉత్తర్వులు/ఆదేశాల అనుసారంగా అడిగిన ఏదేని ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరించిన ఎవరైనా—ప్రతి నేరానికి గాను ఇరవై ఐదు వేల రూపాయల వరకు పొడిగించదగిన జరిమానాతో శిక్షించబడతారు.

మరియు, జరిమానా విధిస్తూ అసలు ఉత్తర్వు జారీ చేసిన తేదీ తర్వాత కూడా సదరు పత్రాలను సమర్పించకపోవడం లేదా నిరాకరించడం నిరంతరాయంగా కొనసాగితే, ఆ విధంగా కొనసాగిన ప్రతి రోజుకు వెయ్యి రూపాయల చొప్పున అదనపు జరిమానా విధించబడుతుంది.

సంబంధిత ప్రభుత్వ ముందస్తు మంజూరు

94. ఈ అధ్యాయం (Chapter) కింద సంబంధిత ప్రభుత్వ ఉద్యోగి ఎవరైనా ఒక నేరానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు—సదరు సంబంధిత ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతి (Sanction) లేకుండా, లేదా ఈ విషయమై ఆ ప్రభుత్వం ద్వారా అధికారం పొందిన అధికారి ఒకరు ఫిర్యాదు దాఖలు చేస్తే తప్ప—ఏ కోర్టు కూడా ఆ నేరాన్ని పరిగణనలోకి (Cognizance) తీసుకోకూడదు.

ప్రత్యామ్నాయ శిక్షలు

95. ఒక చర్య లేదా లోపం (ఏదైనా చేయకపోవడం) అనేది ఈ చట్టం కింద మరియు ఇతర కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర చట్టం కింద కూడా శిక్షార్హమైన నేరంగా పరిగణించబడినప్పుడు—ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ఇతర చట్టాలలో ఏమి ఉన్నప్పటికీ—సదరు నేరానికి పాల్పడినట్లు నిర్ధారించబడిన నేరస్థుడికి, ఏ చట్టంలో అయితే అత్యధిక స్థాయి/కఠినమైన శిక్ష నిర్దేశించబడిందో, ఆ చట్టం కింద మాత్రమే శిక్ష విధించబడుతుంది.

సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి: ఒక తప్పుకు రెండు వేర్వేరు చట్టాల కింద శిక్షలు ఉన్నప్పుడు, ఆ రెండింటిలో ఏ చట్టం ప్రకారం ఎక్కువ (కఠినమైన) శిక్ష పడుతుందో, ఆ ఒక్క చట్టం ప్రకారమే నేరస్థుడిని శిక్షిస్తారు. ఒకే తప్పుకు రెండు చట్టాల కింద విడివిడిగా రెండు శిక్షలు వేయరు.

* Click here for English.